Παράξενη λέξη, όχι και τόσο γνωστή, μα παίρνει και δίνει τον τελευταίο καιρό, μέσα σε άρθρα ψυχολογίας και ψυχοπαθολογίας, που παρά τον πομπώδη τίτλο, έχουν άμεση σχέση με την καθημερινή μας ζωή και τις αρρώστιες της. Βέβαια στη ρίζα της υπάρχει το στρες, που παρουσιάζεται σε πολλές μορφές και παράγωγα, όπως στρεσάρω, στρεσαρισμένος και άλλα πολλά. Είναι ανάγκη όμως να εξηγήσουμε τη σημασία της λέξης αυτής, για να καταλάβουμε και τα παρακάτω.

Στρες είναι η εσωτερική πίεση που αισθάνεται ένας άνθρωπος όταν πιέζει και πειθαναγκάζει τον εαυτό του να επιτύχει κάποιο σκοπό και στόχο, που έχει τάξει στη ζωή του. Αντιλαμβάνεστε από τα λίγα που είπαμε, ότι αυτό το στρες δεν είναι προσωρινό και φευγαλέο, αλλά μάλλον μακροχρόνιο, που καταντά πάγια κατάσταση και μεταβάλλεται, σε τελική κατάληξη, σε έναν τρόπο ζωής. Το στρες ξεκινά με αυτή τη μορφή και βαθμιαία μεταβάλλεται σε άγχος και σε συνέχεια σε νεύρωση, που είναι αρρώστια, και που συνοδεύει πλέον τον άνθρωπο σε όλη του τη ζωή. Συνέπειες αυτού του στρες, και του άγχους που επακολουθεί, και που τα σύνορά τους δεν είναι σαφώς ξεκαθαρισμένα, είναι μια διάχυτη νευρικότητα, μια έντονη διάθεση ανικανοποίητου, μια δυσαρέσκεια με κάθε τι της ζωής, και στο τέλος μπορεί να οδηγήσει και στην αυτοκτονία. Η ζωή παύει πια να έχει νόημα και γίνεται βασανιστήριο. Αυτός ο σκοπός και στόχος που επιδιώκουμε να φτάσουμε, συνήθως είναι η εργασία, οι σπουδές, κάποια πρόκρισή μας και υποσκελισμός αντιπάλων συναδέλφων, χωρίς να αποκλείονται και κάποιες άλλες απασχολήσεις, όπως για παράδειγμα η απασχόληση της νοικοκυράς, που παράλληλα κάνει και κάποια κατ' οίκον εργασία, και τρέχει πάντα και δεν φτάνει, όπως λένε στον κόσμο.

Η λέξη αυτή, το στρες, δεν υπάρχει μέσα στο Ευαγγέλιο, γιατί με δυσκολία έχει καθιερωθεί εδώ και 30-36 χρόνια. Μα ως θέμα και αρρώστια, γιατί περί αρρώστιας πρόκειται του σύγχρονου ανθρώπου, υπάρχει και αναφέρεται, και δεν παύει να είναι μια κατάρα. Το χαρακτηριστικό της είναι ότι κατορθώνει και αιχμαλωτίζει , κατορθώνει και παγιδεύει όλους ανεξαιρέτως τους εκλεκτούς, τους έξυπνους, τους δραστήριους και αφήνει ανέγγιχτους τους νωχελικούς, τους βραδείς, τους ανθρώπους των μικρών ικανοτήτων. Έχει χαρακτηριστικά εξωτερικά και εσωτερικά, που τα μεν πρώτα τα βλέπουν οι άλλοι, τα δε δεύτερα, τα έχει και τα γεύεται ο ίδιος μόνον. Συνήθως πάνε μαζί. Και είναι τόσα πολλά. Θυμάμαι κάποιο καιρό που συναντούσα μέσα στον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο έναν τέτοιο τύπο, που είχε μόνιμα ανοιγμένο ένα ξενόγλωσσο χοντρό βιβλίο και μηχανικά έτρωγε στραγάλια, χωρίς να έχει αίσθηση του τι τρώει και πόσα κατεβάζει μέσα του, είχε ένα νευρικό «τικ» στα μάτια του, ένα άλλο στην ομιλία του και πάντα ήταν ατιμέλητος. Από ό,τι κατάλαβα όταν κάποια φορά άκουγα που συνομιλούσε με κάποιον, πρέπει να ήτανε βοηθός ή επιμελητής στο Πολυτεχνείο.

Το θέμα αυτό μπορούσε να μη μας ενδιαφέρει, αν αφορούσε τον κόσμο μόνον, και όχι και τους πιστούς. Δυστυχώς όμως υπάρχουν και πιστοί και χριστιανοί, με κάποια ομολογία -και δεν είναι της ώρας αυτής να πούμε την έκταση, το βάθος, την ποιότητα- που είναι πέρα για πέρα στρεσαρισμένοι, και ζουν μια ζωή αυτής της κατηγορίας, αν είναι δυνατόν, με άγχη. Ναι, είναι γεγονός, ότι βασανίζονται και υποφέρουν.

Μια λέξη που πάρα πολύ μου άρεσε, γιατί είναι έντονα περιεκτική, είναι το ρήμα «ολισθαίνω», που σημαίνει, πάντα για τα πνευματικά πράγματα μιλάμε, αλλού στοχεύω, ξεκινάω σωστά, και σιγά-σιγά χωρίς να το καταλαβαίνω βρίσκομαι σε άλλη κατεύθυνση, στην προκειμένη περίπτωση, στρεσαρισμένος, αγχωτικός, να βασανίζομαι. Αυτό συμβαίνει διότι ανάμεσα σε μας και στο Θεό παρεμβλήθηκε άλλη έννοια, μια άλλη δύναμη, η «επιτυχία».

Ο διάβολος είναι μάστορας και ξέρει, πως το πιστό παιδί του Θεού δεν μπορεί να το παγιδεύσει με χοντρές αμαρτίες. Αυτές είναι καταδικασμένες. Μα η επιτυχία; Είμαστε άνθρωποι προοδευτικοί, έξυπνοι, δεν υστερούμε από τους άλλους, έχουμε όρεξη για δουλειά. Εντάξει όλα αυτά. Βλέπεις τίποτα κακό, αμαρτωλό, απορριπτέο; Και όμως υπάρχει κάτι μέσα στα λόγια αυτά που δεν το προσέξαμε, γιατί δεν μας το είπανε ή μάλλον μας είπανε το ακριβώς αντίθετο. Δεν το καταλάβαμε, πως σιγά σιγά ολισθήσαμε και από χριστιανοί γίναμε καριερίστες, και τη δόξα του Θεού που υποτίθεται υπηρετούσαμε, την αντικαταστήσαμε με την καριέρα, την επιτυχία, την προβολή, και φτάσαμε σε τόσο τραγικό κατάντημα. Σε ένα βιβλικό σχολείο που δίδαξα για κάποιο καιρό, έλεγα κάποιες παρόμοιες σκέψεις, και κάποιος μαθητής, που μπήκε πρώτος στο πανεπιστήμιο και φαινόταν καθαρά ότι είχε μπροστά του λαμπρό μέλλον, μου υπέβαλε την ερώτηση: «Δεν είναι δυνατόν να είσαι καλός χριστιανός και να φτάσεις πολύ ψηλά και σε άλλες περιοχές αυτής της ζωής;» Λίγο το σκέφτηκα και ωμά του απάντησα: «Όχι. Κάποτε το ένα θα θυσιαστεί για το άλλο. Για να πάρεις τον καλό μαργαρίτη, είναι ανάγκη, όπως ο έμπορος στο Ευαγγέλιο όλα όσα είχε να δώσει, τα έδωσε (Ματθαίος ιγ΄ 46), κάποτε κι εσύ να χάσεις. Δεν υπάρχει άλλο τίμημα». Ο νέος αυτός σήμερα είναι επιτυχημένος, είναι στον κόσμο, αλλά χωρίς Χριστό.

Ας μην ξεχνάμε, ότι ο Θεός κατοικεί «εν ουρανοίς, και στου ταπεινού το πνεύμα και του συντριμμένου την καρδιά». Πρέπει να περάσεις από το αντίθετο στάδιο της επιτυχίας, την αποτυχία. Και να δεις τα όνειρά σου συντρίμμια. Αλλιώς δεν γίνεται. Και βέβαια, αυτοί οι άνθρωποι θα πρέπει να είναι και για άλλον ένα λόγο δυστυχισμένοι. Χάσανε τον καλό μαργαρίτη. Και είναι κάτι που θα το σκέπτονται ισόβια και θα τους καταδιώκει σαν μια κατάρα. Να κάνουν τώρα στροφή; Μα είναι πια αργά, και το ξέρουν πως δεν μπορούν να το κάνουν, γιατί το τίμημα εξακολουθεί να παραμένει το ίδιο. «Πάντα όσα είχε». Και τώρα έχουν πολλά. Και αν δεν κάνανε την παράδοση τότε που τους πρόσφερε ο Χριστός την ευκαιρία, τώρα είναι πάρα πολύ αργά. Κρίμα, πολύ αργά. Και θα ζουν φαρμακωμένοι και θα ταλαιπωρούνται από το στρες και το άγχος, χωρίς Χριστό, χωρίς Θεό, χωρίς ελπίδα!



Εσχατολογικά . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Κεντρική Σελίδα