Χριστιανοί από έξω προς τα μέσα, Χριστιανοί από μέσα προς τα έξω

«έχοντες την μορφήν ευσεβείας, ηρνημένοι δε την δύναμιν αυτής»

(Β' Τιμόθεον γ'5)

Δεν ξέρω αν το σκεφτήκατε ποτέ, αλλά πιστεύω ότι γύρω μας υπάρχουν αυτά τα δύο είδη χριστιανών. Χριστιανοί απ’ έξω προς τα μέσα και χριστιανοί από μέσα προς τα έξω! Σας παραξενεύει ίσως αυτός ο διαχωρισμός και ίσως τον ακούτε πρώτη φορά. Όταν τον αναλύσουμε όμως λίγο περισσότερο, θα κάνουμε πολύτιμες διαπιστώσεις και θα βγάλουμε χρήσιμα συμπεράσματα.

Ξεκινάμε από τις έννοιες του μέσα και του έξω. Πράγματι ο κάθε άνθρωπος έχει τον εσωτερικό του κόσμο, αυτό που λέμε ψυχή, καρδιά, σκέψη, πνεύμα, θέληση, εσωτερικός άνθρωπος, που εκδηλώνεται και εκφράζεται προς τα έξω, εξωτερικεύεται όπως λέμε, και τον εξωτερικό άνθρωπο που όλοι βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε εύκολα γιατί γίνεται αντιληπτός με τις πέντε αισθήσεις μας. Καθημερινά έχουμε σκέψεις, ιδέες, αποφάσεις που τις εξωτερικεύουμε και ίσως τις υλοποιούμε, αλλά και ενέργειες, πράξεις, επιρροές και επιδράσεις του εξωτερικού μας ανθρώπου, που επηρεάζουν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση τη ζωή μας ολόκληρη.

Ας πάρουμε ένα απλό, γνωστό παράδειγμα. Ας πούμε ότι κάποιος επιλέγει να ανήκει σε μια ομάδα ποδοσφαίρου ή μια πολιτική παράταξη. Δύο είναι οι τρόποι να υλοποιήσει την επιλογή του αυτή. Ο «απ’ έξω προς τα μέσα» οπαδός ή φίλαθλος ή πιστός μοιάζει με τους υπόλοιπους, τους ακολουθεί, τους μιμείται, τους αντιγράφει, όμως χωρίς καρδιά. Ούτε δοσμένος είναι, ούτε αποφασισμένος, ούτε ολόκληρος. Απλώς προσπαθεί, συμπορεύεται και έχει καλή διάθεση. Εξωτερικά είναι όπως οι άλλοι. Δεν έχει πεισθεί απόλυτα, δεν έχει παραδοθεί απόλυτα σ’ αυτό που θέλει να ανήκει. «Απ’ έξω προς τα μέσα», θα πει έχω τις εκδηλώσεις, τα γνωρίσματα, προσπαθώ, μοιάζω αλλά δεν ανήκω. Η καρδιά μου ακόμα δεν ανήκει ή ανήκει αλλού. Ίσως δεν είναι καν μοιρασμένη ή αγγιγμένη.

Αντίθετα, ο «από μέσα προς τα έξω» ανήκει ολοκληρωτικά, είναι δοσμένος, είναι ταυτισμένος. Δεν προσπαθεί πια, διότι έχει πεισθεί και ανήκει, έχει αγκαλιάσει με πίστη και αγάπη καρδιάς αυτό που επέλεξε και δεν το αλλάζει με τίποτα.

Πηγαίνουμε τώρα στο θέμα μας, που είναι ο Ιησούς Χριστός και η σχέση του ανθρώπου μαζί Του. Φαίνεται πως αυτές οι δύο κατηγορίες υπάρχουν βασικά.

Α. Χριστιανοί απ’ έξω προς τα μέσα

Το έργο του Ιησού Χριστού στον άνθρωπο που επιστρέφει στη χάρη Του με μετάνοια και πίστη δεν έχει αυτή τη φορά. Το εξωτερικό τακτοποιείται εύκολα και γρήγορα. Η αμαρτία είναι εγκυστωμένη βαθιά μέσα στη φύση μας. Ο εγωισμός είναι θρονιασμένος στην καρδιά μας, η φιλαυτία είναι στοιχείο του εσωτερικού μας ανθρώπου. Η αγάπη για τον κόσμο της αμαρτίας πηγάζει μέσα από την ψυχή μας. Εκεί ακριβώς επεμβαίνει το Άγιο Πνεύμα και χαρίζει αναγέννηση, γκρέμισμα του παλιού και χτίσιμο του νέου ανθρώπου.

Στην κατηγορία αυτή ανήκουν πολλοί άνθρωποι που ξεκίνησαν ανάποδα. Ξεκίνησαν τον Ιησού Χριστό από έξω προς τα μέσα. Και ίσως μέσα βαθιά στην πηγή και τη ρίζα της αμαρτίας τους δεν έφτασε ποτέ ο Ιησούς Χριστός. Εμείς οι άνθρωποι γύρω χαιρόμαστε με απλότητα γι’ αυτά που βλέπουμε. Το ντύσιμο, την εμφάνιση γενικότερα, τη συμπεριφορά, τις επιλογές, τα λόγια, έκοψε το καφενείο, δε δέρνει τη γυναίκα του πια…, έκοψε το κάπνισμα, το ποτό, πέταξε τη ροκ μουσική…, φέρνει όλο το μισθό στο σπίτι, στη γυναίκα του, πηγαίνει στην εκκλησία πιο τακτικά, υπηρετεί, συνεισφέρει…. Όμως όλα αυτά μπορεί να τα κάνει και κάποιος χωρίς τον Ιησού Χριστό στην καρδιά του, χωρίς αναγέννηση. Δεν ξεκίνησε σωστά τον Ιησού Χριστό. Αρκέστηκε στην επιφάνεια και στα φαινόμενα. Δεν πέθανε για να ζήσει, δεν αναγεννήθηκε για να αυξηθεί πνευματικά.

Αυτός ο δρόμος φτιάχνει οπαδούς, όχι πιστούς του Ιησού Χριστού. Οπαδούς φανατικούς ίσως, δραστήριους, με το νόμο του Θεού στη γλώσσα τους και στη σκέψη τους, αλλά χωρίς τη ζωή του Ιησού Χριστού μέσα τους και επάνω τους. Δεν μορφώθηκε ο Ιησούς Χριστός στη ζωή τους, δεν περπατούν στα ίχνη Του, δεν έχουν το φρόνημά Του, τις αντιδράσεις Του, το χαρακτήρα Του, το σκεπτικό Του, τη σχέση που είχε με τον Πατέρα – Θεό. Το μόνο που έχουν και κρατούν είναι γνώσεις, αρχές, διδασκαλίες και νόμοι αυστηροί.

Δυστυχώς γι’ αυτούς ξεκίνησαν τον Χριστό απ’ έξω και σταμάτησαν στο έξω. Το οικοδόμημα της πίστης τους θα πέσει, γιατί είναι χτισμένο στην άμμο και δεν αντέχει. Λείπει το θεμέλιο και «ο ακρογωνιαίος λίθος» της σωστής οικοδομής της πίστης, που είναι ο Ιησούς Χριστός μόνιμος και μοναδικός κάτοικος, κύριος της καρδιάς μας.

Αν ακούσεις αυτούς τους ανθρώπους, μιλάνε συνεχώς γι’ αυτά που έχουν και που απέκτησαν, και είναι μόνο τα εξωτερικά. Δυστυχώς γι’ αυτούς η αμαρτία δεν είναι 5-10 κακά, απαγορευμένα στοιχεία, αλλά είναι η φύση μας αμαρτωλή. Η αμαρτία δεν φεύγει από τη ζωή μας ούτε με εξωτερικά επιχρίσματα, ούτε με επισκευές ή αναπαλαίωση. Χρειάζεται σταυρός και ανάσταση. Νέος άνθρωπος δεν χτίζεται απ’ έξω προς τα μέσα, αλλά με αναγέννηση που ενεργεί στην πηγή, τη ρίζα της ανθρώπινης ύπαρξης, την καρδιά μας.

Αν αυτό το βήμα γίνει σωστά με μετάνοια και πίστη, τότε το υπόλοιπο όλο σώμα και η ζωή ακολουθούν, μεταμορφώνονται, υποτάσσονται και προοδεύουν μέχρι να φτάσουμε στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού (Εφεσίους δ’13).

Β. Χριστιανοί από μέσα προς τα έξω

Αυτός είναι ο αληθινός και ο μόνος υγιής δρόμος απόκτησης του Ιησού Χριστού. Όπως ήδη αναφέραμε, η καρδιά του ανθρώπου γεννά αμαρτία και την εκφράζει προς τα έξω. Έτσι έρχεται η αμαρτία στην επιφάνεια. Η αμαρτωλή φύση μας έχει ροπή στην ανομία, την ασέβεια, την απείθεια, την απιστία. Εκεί συλλαμβάνεται διά της επιθυμίας και γεννιέται η αμαρτία, που καταλήγει στον αιώνιο θάνατο της ψυχής, στην απώλεια. Αυτός είναι ο λόγος που ο Ιησούς Χριστός όταν Τον θελήσουμε να γίνει Λυτρωτής και Σωτήρας μας, Κύριός μας και Θεός μας, ξεκινάει από μέσα μας, από την καρδιά μας, που είναι «απατηλή υπέρ πάντα και σφόδρα διεφθαρμένη» (Ιερεμίας ιζ’9), και την αναγεννά, την ανακαινίζει (Ρωμαίους ιβ’1-2), την ξαναχτίζει από την αρχή (Β’ Κορινθίους ε’17).

Αυτό το νέο κτίσμα που κτίζεται κατά Θεόν παρασύρει και όλο το υπόλοιπο σώμα και βέβαια τη ζωή μας ολόκληρη σε άγιο και καθαρό περπάτημα σύμφωνα με το αγαθό και τέλειο θέλημα του Θεού.

Αυτός ο πιστός του Χριστού δεν έχει ανάγκη από νόμους, διατάγματα και ειδικές διατάξεις, ούτε καταλόγους τι επιτρέπεται, τι απαγορεύεται στη ζωή του Ιησού Χριστού, που τώρα είναι δική του, είναι μέσα του. Πολύ όμορφα και με απλότητα αλλά και ακρίβεια μας τα περιγράφει όλα αυτά ο προφήτης Ιεζεκιήλ: «Και θα σας δώσω νέα καρδιά και νέο πνεύμα θα βάλω μέσα σας…. Και θα βάλω μέσα σας το Πνεύμα Μου και θα σας κάμω να περπατάτε μέσα στα διατάγματά Μου και να φυλάττετε τις κρίσεις Μου και να εκτελείτε αυτές» (Ιεζεκιήλ λς’26-32).

Οι πιστοί που ο Ιησούς Χριστός άρχισε, αλλά και έμεινε στα εξωτερικά μόνο, ίσως φαινομενικά, εξωτερικά να δείχνουν άψογοι και εξαιρετικοί, αλλά κινδυνεύουν να μείνουν απ’ έξω, όπως ακριβώς τον Ιησού Χριστό τον έχουν μόνο… για εξωτερική χρήση…. Κινδυνεύουν όμως και άλλους να αφήσουν έξω και απ’ έξω, αφού όλα όσα έχουν να δώσουν είναι νόρμες, κανόνες, γνώσεις, νόμοι, αρχές. Με όλα αυτά κάτι καταφέρνεις, κάποια βελτίωση επέρχεται, όχι όμως αναγέννηση, όχι όμως μεταμόρφωση του ανθρώπου.

Ο άσωτος γιος γύρισε στο σπίτι του Πατέρα με μετάνοια, ταπείνωση και πίστη. Η νέα του ζωή στο σπίτι του Πατέρα δεν αφορούσε μόνο τα βρώμικα ρούχα του και τις κακές του αγάπες και συνήθειες, αλλά την ψυχή του ολόκληρη και τη σχέση του με τον Πατέρα.

Η μεγάλη διαφορά στις δύο αυτές κατηγορίες χριστιανών είναι ότι στην πρώτη υπάρχει έντονη πίεση, αίσθηση υποχρέωσης, επιβολή νόμων και κανόνων που προκαλούν δυσανεξία, δυσφορία, και οι ψυχές επιθυμούν έντονα να δραπετεύσουν σε φαρδύτερους δρόμους, με μεγαλύτερους δείκτες ανοχής…. Γι’ αυτό και γρήγορα ξεγλιστρούν προς το ευκολότερο, το πιο φανταχτερό, το πιο ελκυστικό. Δυστυχώς μένουν πάντα νήπια, παθολογικά νήπια και πολύ συχνά αρρωσταίνουν και πεθαίνουν πνευματικά.

Όταν το έργο του Αγίου Πνεύματος αρχίσει σωστά και αρχίσει από μέσα από την καρδιά, τον πυρήνα, προς τα έξω, τότε μην ανησυχείς για τίποτα απ’ όσα βλέπεις και παρατηρείς. Όσο ανησυχητικά κι αν είναι, θα μαραθούν, θα πέσουν, θα αγιασθούν. Το έργο του Κυρίου προχωράει από μέσα προς τα έξω, καθαρίζει τα πάντα, τα αγιάζει, τα λευκαίνει, τα μεταμορφώνει. Κύριο χαρακτηριστικό αυτής της κατηγορίας των πιστών του Χριστού είναι η αύξηση και η πρόοδος. Είναι υγεία αυτό το γνώρισμα και μάλιστα από τα πιο σοβαρά. Σιγά – σιγά ο άνθρωπος μεταμορφώνεται, γλυκαίνει, φωτίζεται το πρόσωπό του, γεμίζει χαρά και ευλογία Θεού η μέρα του, που απλώνει σε όλο το περιβάλλον του.

Επειδή αυτή είναι η φυσιολογική πορεία της αναγέννησης, γι’ αυτό και ο Απ. Παύλος προσεύχεται γονατιστός στον Θεό «να κατοικήσει ο Χριστός διά της πίστεως στις καρδιές μας» (Εφεσίους γ’17-19). Από το κατοικητήριο της καρδιάς μας, που είναι το διοικητήριο της ζωής μας ολόκληρης, θα μπορεί να διοχετεύεται η ζωή του Ιησού Χριστού στις πράξεις μας, στα λόγια μας, στις αποφάσεις μας, στις ενέργειές μας, στη ζωή μας, στη μέρα μας ολόκληρη.

Τραγικό συμπέρασμα όλων αυτών που αναφέραμε στη μελέτη μας είναι, όταν βλέπεις έναν χριστιανό με επίχρισμα εξωτερικό, ξέρεις ότι το μεγάλο του πρόβλημα δεν είναι ούτε η εμφάνισή του η κοσμική, ούτε το περιεχόμενο της μέρας του, ούτε τα είδωλα και οι αγάπες της καρδιάς του. Αναγέννηση δεν έχει, λυτρωμένος δεν είναι, ουρανό δεν θα απολαύσει αν παραμείνει στην κατάσταση αυτή. Κι αυτό γιατί ανεξάρτητα από το τι λέει και τι πιστεύει, όταν έρχεται ο Ιησούς Χριστός σε μια ζωή που ταπεινώνεται και Τον καλεί, ξεκινάει από την καρδιά έργο αναμόρφωσης, που επεκτείνεται στη ζωή μας ολόκληρη, στην κάθε μας μέρα. Επομένως ο μεγάλος πόνος, ο μεγάλος αγώνας, η πραγματική ανησυχία είναι όλα αυτά τα άτομα με το «επίχρισμα» του Ιησού Χριστού στη ζωή τους να αναγεννηθούν σωστά, γνήσια, να αρχίσει η δουλειά του αγιασμού από μέσα προς τα έξω και να μορφωθεί μέσα τους και επάνω τους ο Ιησούς Χριστός. Εάν δεν γίνουν έτσι τα βήματα και με αυτή τη σειρά, η οδύνη θα είναι μεγάλη και αιώνια.

Πνευματικά