Το Πρόσωπο που απουσιάζει απ’ τη γιορτή Του

Αν είναι κάτι που θα μπορούσε να μπει σαν τίτλος γι’ αυτές τις ημέρες είναι Αυτός που απουσιάζει. Γιορτάζουμε μια γιορτή κι Αυτός που γιορτάζει, δραματικά λείπει. Και οι άνθρωποι εύχονται «χρόνια πολλά» και «καλές γιορτές», «να ’στε ευτυχισμένοι», αλλά το Πρόσωπο που έκοψε την Ιστορία στα δύο και ένωσε τη γη με τον ουρανό, ξεχάστηκε. Έγινε ο μεγάλος άγνωστος. Είναι χαρακτηριστικό ότι η σημερινή μας κοινωνία η πλουραλιστική, που καμαρώνει για τις ελευθερίες και τις δημοκρατίες, είναι αυτή που πραγματικά πολεμάει τη μοναδικότητα του Ιησού Χριστού.

Α. Εν αρχή ήτο…

Ο Ιησούς Χριστός προβάλλει τον εαυτό Του σαν το μοναδικό δρόμο που οδηγεί στην αλήθεια, που οδηγεί στο Θεό, που οδηγεί στη ζωή. Και η δική μας εποχή, η δική μας κοινωνία είναι η κοινωνία που όλα χωράνε. Ο καθένας ανοίγει το δικό του δρόμο. Όλα είναι αποδεκτά και όλα είναι ιδοσύναμα και ισότιμα.

Δεν υπάρχει η απόλυτη, η μία αλήθεια. Γι’ αυτό ο Ιησούς Χριστός είναι ο εχθρός της εποχής μας. Και η εποχή μας και οι άνθρωποι της εποχής μας επιδεικτικά Τον αγνοούν.

Τα πρώτα Χριστούγεννα δεν ξεκίνησαν στη Βηθλεέμ, αλλά στην Εδέμ. Ήταν η στιγμή που ο Πατέρας Θεός και ο Ιησούς Χριστός έδωσε τη μεγάλη υπόσχεση στον πεσμένο άνθρωπο: «από το σπέρμα της γυναίκας θα έρθει Εκείνος που θα συντρίψει την κεφαλή του φιδιού» (Γένεση γ΄ 15) και αυτή η υπόσχεση, το λεγόμενο «πρώτο ευαγγέλιο», τα πρώτα καλά νέα που ακούστηκαν στην πεσμένη ανθρωπότητα, χρειάστηκε τέσσερις χιλιάδες χρόνια μέχρι να εκπληρωθεί στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας.

Η υπόσχεση αυτή του Θεού ανανεώθηκε πολλές φορές από τότε στον Αβραάμ, στους προφήτες, στον Ησαΐα ιδιαίτερα.

Είναι γνωστή η προφητεία του Μιχαία, ο οποίος ανάγει τη γέννηση του Ιησού Χριστού πίσω στην αιωνιότητα:

«Και συ, Βηθλεέμ Εφραθά, η μικρά ώστε να ήσαι μεταξύ των χιλιάδων του Ιούδα, εκ σου θέλει εξέλθει εις Εμέ ανήρ διά να ήναι ηγούμενος εν τω Ισραήλ• του οποίου αι έξοδοι είναι απ’ αρχής, από ημερών αιώνος» (Μιχαίας ε΄ 2).

Αυτό το παιδί, που γεννήθηκε πριν δυο χιλιάδες χρόνια επί ηγεμονίας Αυγούστου Καίσαρος στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας επί της αρχιερατείας του Άννα και Καϊάφα, είναι «ο απ’ αρχής», που οι έξοδοί Του είναι απ’ αιώνος.

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ανάγει το λατρευτό Πρόσωπο του Ιησού Χριστού πίσω στην αιωνιότητα, πριν γίνει ο κόσμος.

«Εν αρχή ήτο ο Λόγος, και ο Λόγος ήτο παρά τω Θεώ και Θεός ήτο ο Λόγος. Ούτος ήτο εν αρχή παρά τω Θεώ» (Ιωάννης α΄ 1, 2).

Μας παραπέμπει πίσω στην αιωνιότητα πριν δημιουργηθεί ο κόσμος, ο χώρος και ο χρόνος. Ο Λόγος, ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος, υπήρχε, ήταν εκεί.

Β. Ο Λόγος

Και εδώ κάνει εντύπωση ότι δεν λέει εν αρχή ήτο ο Υιός, αλλά «εν αρχή ήτο ο Λόγος».

Αυτοί στους οποίους έγραφε ο Ιωάννης στην εποχή του, γνώριζαν πολύ καλά αρκετά πράγματα για τη λέξη αυτή «Λόγος».

Πρώτα οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι. Ο Ηράκλειτος ήταν ο πρώτος που παρατήρησε ότι όλα στον κόσμο αλλάζουν. Όλα μεταβάλλονται. Όλα μετατρέπονται. Αλλά μέσα σ’ αυτές τις μετατροπές και σ’ αυτό το χάος κατά περίεργο τρόπο υπάρχει τάξη. Υπάρχει αρμονία. Γι’ αυτό υπέθεσε ότι πρέπει να υπάρχει μια λογική δύναμη και κάποιος λόγος που συγκρατεί τα πάντα σε αρμονία. Αργότερα οι στωικοί φιλόσοφοι, κυρίως ο Πλάτωνας, είπαν ότι αυτός ο λόγος πρέπει να είναι η ψυχή που κυβερνάει τον κόσμο. Αλλά δεν είχαν την αποκάλυψη ότι ήταν ένα πρόσωπο συγκεκριμένο.

Στην Παλαιά Διαθήκη βλέπουμε σε πάρα πολλά σημεία, όπως στο πρώτο κεφάλαιο της Γένεσης, ότι αυτός ο λόγος του Θεού έχει μια δύναμη να δημιουργεί.

Επίσης στον Ψαλμό λγ΄ 6 διαβάζουμε:

«Με τον λόγον του Κυρίου έγιναν οι ουρανοί και διά της πνοής του στόματος Αυτού πάσα η στρατιά αυτών».

Ο ίδιος όμως αυτός ο λόγος του Θεού μπορεί και να καταστρέφει, όπως διαβάζουμε στον Ησαΐα ια΄ 4: «θέλει πατάξει ο Κύριος την γην με την ράβδον του στόματος Αυτού και διά της πνοής των χειλέων Αυτού θέλει θανατώνει τον ασεβή».

Από την άλλη μεριά ο λόγος αυτός του Θεού είναι ο λόγος που θεραπεύει. Ο λόγος του Θεού ζωοποιεί. Στον Ιεζεκιήλ, σε εκείνη τη μεγάλη κοιλάδα με τα κατάξηρα οστά, λέει ο Θεός στον προφήτη Του (κεφάλαιο λζ΄): «Υιέ ανθρώπου προφήτευσε, πες λόγο από το στόμα Μου, και αυτά τα οστά θα αναζήσουν».

Είναι ο λόγος του Θεού που ζωοποιεί.

Στις Παροιμίες η΄ μιλάει η Σοφία του Θεού –ο Λόγος του Θεού– που παίρνει την έννοια του προσώπου για πρώτη φορά στην Παλαιά Διαθήκη. Στέκεται στις γωνίες και στους δρόμους της πόλης και φωνάζει στον κόσμο. Ακούστε, ακούστε το λόγο του Κυρίου και συνετιστείτε:

«Ο Κύριος με είχεν εν τη αρχή των οδών Αυτού, προ των έργων Αυτού, απ’ αιώνος. Προ του αιώνος με έχρισεν, απ’ αρχής, πριν υπάρξη η γη.

Εγεννήθην ότε δεν ήσαν αι άβυσσοι, ότε δεν υπήρχον αι πηγαί αι αναβρύουσαι ύδατα•

πριν τα όρη θεμελιωθώσι, προ των λόφων, εγώ εγεννήθην• ενώ δεν είχεν έτι κάμει την γην, ούτε πεδιάδας, ούτε κορυφάς χωμάτων της οικουμένης.

Ότε ητοίμαζε τους ουρανούς, εγώ ήμην εκεί• ότε περιέγραφε καμάραν υπεράνω του προσώπου της αβύσσου•

ότε εστερέωνε τον αιθέρα επάνω• ότε ωχύρωνε τας πηγάς της αβύσσου• ότε επέβαλλε τον νόμον Αυτού εις την θάλασσαν, να μη παραβώσι τα ύδατα το πρόσταγμα Αυτού• ότε διέταττε τα θεμέλια της γης• τότε ήμην πλησίον Αυτού δημιουργούσα• και εγώ ήμην καθ’ ημέραν η τρυφή Αυτού, ευφραινομένη πάντοτε ενώπιον Αυτού.

Ευφραινομένη εν τη οικουμένη της γης Αυτού• και η τρυφή μου ήτο μετά των υιών των ανθρώπων» (22-31).

Ο Λόγος του Θεού, η Σοφία του Θεού παίρνει μορφή, παίρνει πρόσωπο. Είναι κάτι παραπάνω από μια δύναμη και επιρροή. Είναι μια ηθική προσωπικότητα.

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης έρχεται να γράψει ότι αυτός ο λόγος για τον οποίο μίλησε ο Ηράκλειτος, αυτός ο λόγος για τον οποίο μίλησαν οι αρχαίοι σοφοί, αυτή η Σοφία του Θεού που ήταν εκεί και δημιουργούσε είναι ο Υιός του Θεού, που πάντα υπήρχε «παρά τω Θεώ».

Το κείμενο λέει ότι «ο Λόγος ήτο προς τον Θεόν» (Ιωάννης α΄ 1). Η λέξη προς δεν σημαίνει δίπλα, παρά, σημαίνει πρόσωπο με πρόσωπο.

Μέσα στην αιωνιότητα, πριν δημιουργήσει το χρόνο, γιατί και ο χρόνος είναι δημιούργημά Του, ήταν εκεί, πρόσωπο με πρόσωπο, απολάμβανε ο ένας τον άλλο. Την αγάπη, την ενότητα, την ευδαιμονία με τον Πατέρα Θεό.

Γ. Εικόνα και Λόγος

Αυτός ήταν το «παιδί» που γεννήθηκε στη Βηθλεέμ. Αυτός ήταν ο «Χριστούλης» που οι άνθρωποι τον έχουν κάνει τόσο μικρό ώστε να μπορεί να ικανοποιεί τις ανάγκες τους. Αυτός ο Χριστός ήταν εν αρχή προς τον Θεό πρόσωπο με πρόσωπο με τον Πατέρα.

Ο Λόγος έχει και μια άλλη διάσταση. Ο λόγος μεταξύ των ανθρώπων αποκαλύπτει τη σκέψη που έχουμε μέσα μας.

Έτσι και ο Ιησούς Χριστός, ο αιώνιος Λόγος του Θεού, μας αποκαλύπτει τις σκέψεις, την καρδιά, τα διανοήματα, τη βουλή του Πατέρα Θεού.

Και μάλιστα γνωρίζουμε από το α΄ κεφάλαιο της προς Εβραίους επιστολής ότι ο Θεός «εμίλησε το πάλαι» προς τους πατέρες διά των προφητών αλλά στις έσχατες ημέρες «εμίλησε σ’ εμάς εν τω Υιώ Αυτού». Αυτός ο Υιός μας αποκαλύπτει τον Πατέρα. Γι’ αυτό είναι το Άλφα και το Ωμέγα. Η αρχή και το τέλος. Ο πρώτος και ο έσχατος. Ό,τι είχε να πει, να μας αποκαλύψει ο Πατέρας, είναι μέσα στο άλφα και το ωμέγα, του Ιησού Χριστού.

Δεν μπορούμε να βρούμε γράμματα πριν από το Α ή μετά το Ω. Ό,τι είχε να δώσει ο Πατέρας το έδωσε μέσα από τον Υιό Του τον Ιησού Χριστό.

Συμφωνούμε όλοι ότι βρισκόμαστε στην εποχή της εικόνας και όχι του λόγου και θα πρέπει να κάνουμε μια διάκριση. Σύμφωνα με τις αρχές του σύγχρονου management ο Θεός θα ’πρεπε να διαλέξει τη δική μας εποχή για να στείλει την αποκάλυψή Του, τον Υιόν Του στον άνθρωπο. Με τα τεχνολογικά μέσα που διαθέτουμε, θα αρκούσε μια εκπομπή σε κάποιο διεθνές τηλεοπτικό μέσο και όλη η ανθρωπότητα θα άκουγε ό,τι είχε να πει ο Θεός στον άνθρωπο. Αλλά ο Θεός δεν διάλεξε την εικόνα, δεν διάλεξε την τεχνολογία, διάλεξε τον λόγο, το μήνυμα του Ευαγγελίου και τη μαρτυρία, για να δώσει αυτό που είχε να δώσει στον άνθρωπο. «Διά του λόγου». Η πίστη έρχεται διά της ακοής του λόγου του Θεού, μας αποκαλύπτει ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή (Ρωμαίους ι΄ 17). Αξίζει να σημειώσουμε ότι ενώ το χαρακτηριστικό της αποκάλυψης του Πατέρα είναι ο λόγος, στο βιβλίο της Αποκάλυψης του Ιωάννου βλέπουμε ότι το χαρακτηριστικό της αποκάλυψης του διαβόλου είναι η εικόνα! Θα δώσει κατά έναν άγνωστο σε μας τρόπο πνεύμα στην εικόνα για να μιλήσει, ώστε όλη η ανθρωπότητα να ακολουθήσει αυτά που θα τους δώσει το θηρίο και ο αντίχριστος. Αυτά τα δυο έρχονται σε σύγκρουση και σε αντίθεση. Ευχαριστούμε όμως τον Θεό για το λόγο Του και πρέπει να είμαστε οι υπηρέτες αυτού του λόγου.

Ο Λουκάς όταν αρχίζει την περιγραφή του Ευαγγελίου του γράφει προς τον Θεόφιλο γι’ αυτό που οι υπηρέτες του λόγου παρέδωσαν.

Αυτός που υπηρετεί τον Λόγο του Θεού ουσιαστικά υπηρετεί τον Ιησού Χριστό. Γι’ αυτό και ο Ιησούς Χριστός και ο λόγος είναι δυο έννοιες οι οποίες εναλλάσσονται μέσα στην Καινή Διαθήκη.

Στις Πράξεις των Αποστόλων η΄ 4 διαβάζουμε: «Οι μεν λοιπόν (οι μαθητές) διασπαρέντες διήλθον, ευαγγελιζόμενοι τον λόγον».

Και στο ια΄, 20 εδάφιο: «Ήσαν δε τινες εξ αυτών άνδρες Κύπριοι και Κυρηναίοι, οίτινες εισελθόντες εις Αντιόχειαν, ελάλουν προς τους Ελληνιστάς, ευαγγελιζόμενοι τον Κύριον Ιησούν.»

Στην προς Κολοσσαείς α΄ 25-27 διαβάζουμε: «Κατά την οικονομίαν του Θεού, την εις εμέ δοθείσαν διά σας, (γράφει ο Απόστολος Παύλος), διά να εκπληρώσω το κήρυγμα του λόγου του Θεού, το μυστήριον το οποίον ήτο αποκεκρυμμένον από των αιώνων και από των γενεών, τώρα δε εφανερώθη εις τους αγίους Αυτού… τις ο πλούτος της δόξης του μυστηρίου τούτου εις τα έθνη, όστις είναι ο Χριστός εις εσάς η ελπίς της δόξης».

Αυτό είναι το κήρυγμα του λόγου του Θεού, αυτό είναι το μυστήριο του λόγου του Θεού. Είναι ο Χριστός εις εσάς.

«Ο Λόγος ήτο προς τον Θεόν». Όχι αφομοιωμένος με τον Πατέρα, ξεχωριστή προσωπικότητα αλλά ίσος με τον Θεόν. «Δεν ενόμισε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό». «Καθώς ο Πατήρ έτσι και ο Υιός».

Στο κατά Ιωάννην ε΄ 21-26 διαβάζουμε: «Επειδή καθώς ο Πατήρ εγείρει τους νεκρούς και ζωοποιεί, ούτω και ο Υιός ούστινας θέλει ζωοποιεί. Επειδή ουδέ κρίνει ο Πατήρ ουδένα, αλλ’ εις τον Υιόν έδωκε πάσαν την κρίσιν• διά να τιμώσι πάντες τον Υιόν, καθώς τιμώσι τον Πατέρα… Αληθώς, αληθώς σας λέγω, ότι έρχεται ώρα, και ήδη είναι, ότε οι νεκροί θέλουσιν ακούσει την φωνήν του Υιού του Θεού, και οι ακούσαντες θέλουσιν ζήσει. Διότι καθώς ο Πατήρ έχει ζωήν εν εαυτώ, ούτως έδωκε και εις τον Υιόν να έχη ζωήν εν εαυτώ.»

Στο πρώτο λοιπόν εδάφιο του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου μας αποκαλύπτει ο Θεός ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Θεός.

Τι σημαίνει αυτό για μας; Πρώτα ότι μπορούμε να γνωρίζουμε την αλήθεια. Και ότι χωρίς την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού δεν μπορούμε να γνωρίσουμε τίποτα για τον αληθινό Θεό. Ποιος είναι ο αληθινός Θεός; Ο Θεός των θρησκειών; Ο Θεός των φιλοσόφων; Ο Θεός των μυστικιστών; Ο Θεός του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη; Ο Θεός των πνευματιστών του 21ου αιώνα; Όχι! «Όποιος είδε Εμένα είδε και τον Πατέρα». «Τόσο καιρό είμαι μαζί σου Φίλιππε, όποιος είδε Εμένα, είδε το πρόσωπο του Πατέρα» (Ιωάννης ιδ΄ 7-9).

Στην επιστολή προς Εφεσίους γ΄ 4-19 ο Απόστολος Παύλος λέει προσεύχομαι στον Θεό να γνωρίσετε τις τέσσερις διαστάσεις της αγάπης του Θεού. Ποιο είναι το μήκος, ποιο το πλάτος, ποιο το ύψος και ποιο είναι το βάθος της αγάπης του Θεού, του Ιησού Χριστού, και να πληρωθείτε με όλο το πλήρωμα του Θεού.

Διάβασα ότι κάποτε σε κάποιες φυλακές την εποχή του Ναπολέοντα στην Ισπανία βρήκαν μετά από χρόνια ένα κόκαλο από βραχίονα σε μια αλυσίδα και στον τοίχο ήταν χαραγμένος ένας σταυρός. Στο πάνω μέρος είχε γραφεί «το ύψος», στο κάτω «το βάθος», αριστερά «το μήκος» και δεξιά «το πλάτος». Αυτή η ψυχή, η οποία ταλαιπωρείτο για το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού, για την αγάπη του Θεού, είχε παρηγοριά της εκείνες τις δύσκολες ώρες του θανάτου το μήκος, το πλάτος, το ύψος και το βάθος της αγάπης του Ιησού Χριστού. Και αυτό μόνο ο Θεός μπορεί να το χαρίσει.

Όταν ο άγγελος Γαβριήλ έδωσε την υπόσχεση στη Μαριάμ την παρθένο ότι θα γεννήσει υιό, είπε: «πώς θα γίνει Κύριε αυτό;» «Πνεύμα Άγιον θέλει επέλθει επί σε, και δύναμις του Υψίστου θέλει σε επισκιάσει^. Διά τούτο και το γεννώμενον εκ σου Άγιον, θέλει ονομασθή Υιός Θεού». (Λουκάς α΄ 34, 35)

«Πάντα δ’ Αυτού έγιναν και χωρίς Αυτού δεν έγινεν ουδέ εν το οποίον έγινεν».

Στην επιστολή προς Κολοσσαείς α΄ 16: «Επειδή δι’ Αυτού εκτίσθησαν τα πάντα, τα εν τοις ουρανοίς και τα επί της γης, τα ορατά και τα αόρατα, είτε θρόνοι, είτε κυριότητες, είτε αρχαί, είτε εξουσίαι, τα πάντα δι’ Αυτού και δι’ Αυτόν εκτίσθησαν• και Αυτός είναι προ πάντων, και τα πάντα συντηρούνται δι’ Αυτού». Προσέξτε εδώ τη λέξη «πάντα». Δεν είναι μόνο ο φυσικός κόσμος, ο οποίος είναι τεράστιος και ακόμα τον εξερευνούμε, αλλά είναι και ένας αόρατος πολυδιάστατος φυσικός αλλά και πνευματικός κόσμος. Αρχές, κυριότητες, εξουσίες, δυνάμεις, όλα τα σύμπαντα… «πάντα δι’ Αυτού και εις Αυτόν».

Και για να μη νομίσουμε ότι ήταν Αυτός μόνος που δημιουργούσε, ό,τι έκανε το έκανε μαζί με τον Πατέρα. «Δεν δύναται ο Υιός να πράττη ουδέν αφ’ εαυτού, εάν δεν βλέπη τον Πατέρα πράττοντα τούτο» (Ιωάννης ε΄ 19).

Στην επιστολή Α΄ Κορινθίους η΄ 6: «Εις ημάς είναι εις Θεός ο Πατήρ, εξ ου τα πάντα, και ημείς εις Αυτόν• και εις Κύριος Ιησούς Χριστός, δι’ ου τα πάντα και ημείς δι’ Αυτόν».

Ο Πατέρας, εξ Αυτού τα πάντα. Ο Υιός, μαζί με τον Πατέρα, δι’ Αυτού τα πάντα. Πάντα πρόσωπο με πρόσωπο, πλάι πλάι. Ο Πατέρας και ο Υιός δημιουργούν.

(συνεχίζεται στο επόμενο)

ΜΑΝΟΣ ΔΑΜΙΑΝΑΚΗΣ

Πνευματικά